
کنترل این غریزه به دو صورت ممکن است تحقق پذیرد:
۱- کنترل منفى: غالبا وقتى سخن از کنترل غریزه جنسى به میان مى آید، توجه اشخاص به سمت و سوى نوع منفى آن جلب مى شود و آن این است که کسى با وجود تحریکات مختلف و مواجهه با عوامل انگیزش این غریزه، بخواهد با میل تحریک شده اش مبارزه و مقابله کند و به سوى ارتکاب جرم نرود، چنین کارى گرچه قطعا بهتر از آلایش دامن و عمل به جرم است، ولى پیامدهاى سوء و مخرب آن بر کسى پوشیده نیست. این کار هم به غایت دشوار است و هم زیانبار و بدین جهت هرگاه شخصى به کنترل غریزه سفارش مى شود با چنین برداشتى از آن و تصور دشوارى و زیانبارى آن، از پذیرفتن چنین توصیه هایى سرباز مى زند.
۲- کنترل مثبت: غریزه جنسى اگر با ازدواج مهار نگردد، مطلوب ترین راه تسلط بر آن، کنترل مثبت است و آن پرهیز از صحنه ها و کارهایى است که به تحریک این غریزه مى انجامد.
این نوع از کنترل، که در حقیقت جنبه ى پیشگیرى دارد هم راحت است و هم بى زیان و هم مفید؛ زیرا در این صورت همچون وسیله نقلیه اى است با سرعت معمولى و قانونى که در مواجهه با خطر، مهار حرکت آن زحمت چندانى ندارد، برخلاف ماشینى که با سرعتى بسیار فراتر از حد شناخته شده و بایسته خود سیر مى کند که چه بسا به کلى اختیار آن از دست صاحبش بیرون رفته و مصیبت ها به بار آورد و کنترل آن هم در صورت تحقق، صدها زیان و رنج و زحمت و اضطراب براى وسیله و صاحب آن به همراه دارد. و بى زیان است، زیرا با این حال کنترل غریزه فشارى بر جسم و روان تحمیل نمى کند تا به آن صدمه اى وارد شود و مفید است چون موجب مى شود مغز و اعصاب و قواى بدن در حالت عادى به سر برند و تعادل روانى شخص محفوظ بماند و انرژى و سرمایه هاى جسمى و روحى او بیهوده مصرف نشوند.
قرآن کریم می فرماید: «باید کسانى که قدرت و وضعیت مساعد براى ازدواج ندارند، عفت پیشه کنند».
اکنون طرق کنترل مثبت را به اختصار برمى شمریم:
۱- پرهیز از فکر و ترسیم صحنه هاى محرک در ذهن و خیال. عبدالله بن سنان از امام صادق(ع) نقل مى کند که حضرت(ع) فرمود: «}ان عیسى قال للحواریین:… ان موسى امرکم ان لا تزنوا و انا آمرکم ان لاتحدثوا انفسکم بالزنا فضلاً عن ا ن تزنوا فان من حدث نفسه بالزنا کان کمن او قد فى بیت مزوق فافسد التزاویق الدخان و ا ن لم یخرق البیت{؛ عیسى به اصحاب خود گفت:… موسى به شما دستور داد که زنا نکنید و من به شما دستور مى دهم که فکر زنا هم در سر نپرورانید تا چه رسد به این که زنا کنید زیرا کسى که خیال زنا کند مانند کسى است که در خانه اى نقش و نگار شده دود و آتش به پا کند. چنین کارى گرچه خانه را نمى سوزاند ولى زینت و صفاى آن را مکدر کرده و فاسد مى کند».V}(وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۲۴۰){V
2- دورى از نگاه هاى مسموم و مناظر تحریک آمیز. قرآن کریم در دو آیه متوالى دستور به اغماض و نگهدارى چشم از نگاه حرام و هوس آلود داده است. در آیه اول مى فرماید: «قل للمؤمنین یغضّوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم…؛ به مردان مؤمن بگو دیدشان – را از نامحرمان – فرو نشانند و نهانگاه هاى خود را – از وقوع در حرام – نگه دارند».
و در آیه بعدى مى فرماید: «A}و قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهن…{A؛ به زنان مؤمن بگو – چشمهایشان را فرو گیرند و نهانگاه هاى خویش را محافظت کنند».V}(نور، آیه ۳۰ – ۳۱){V
جالب این است که در هر دو مورد خداوند متعال نخست دستور به مراقبت از نگاه محرک و عفت چشم مى دهد و آن گاه به حفظ عفت فرمان داده است.
رسول اکرم(ص) مى فرمایند: «}النظره سهم مسموم من سهام ابلیس فمن ترکها خوفا من الله اعطاه الله ایمانا یجد حلاوته فى قلبه{؛ نگاه هوس آلود تیرى است مسموم از تیرهاى شیطان؛ هر کس آن را به جهت خوف الهى ترک کند، خداوند ایمانى به او مى بخشد که حلاوت آن را در قلب خود احساس مى کند».V}(الاخلاق، سید عبدالله شبر، قم، انتشارات بصیرتى، ص ۱۲۷){V
برچسب:
نویسنده: مجنون الحسین ع